Theo Thông tư 55/2024/TT-BGTVT, quy trình đánh giá COP (Conformity of Production – Kiểm tra tính thống nhất của sản phẩm) là bước bắt buộc để đảm bảo các xe sản xuất hàng loạt đạt chất lượng đúng như mẫu đã được phê duyệt kiểu dáng.
- Đối tượng và Phạm vi đánh giá
Đánh giá COP áp dụng cho các cơ sở sản xuất, lắp ráp xe cơ giới nhằm kiểm tra năng lực đảm bảo chất lượng và sự đồng nhất của sản phẩm từ khâu kiểm tra linh kiện đầu vào, lắp ráp sản phẩm, đến khi ra thành phẩm cuối cùng.
- Các bước thực hiện quy trình COP
Bước 1: Chuẩn bị hồ sơ và Đăng ký
Cơ sở sản xuất chuẩn bị hồ sơ đề nghị đánh giá mới (Đối với cơ sở lần đầu thực hiện đánh giá COP) và hồ sơ đề nghị đánh giá định kỳ hàng năm (Đối với cơ sở đã từng thực hiện đánh giá COP), trong đó bao gồm các tài liệu về quy trình kiểm soát chất lượng, quy trình sản xuất lắp ráp sản phẩm, quy trình kiểm soát thiết bị kiểm tra, danh mục sản phẩm, hồ sơ tài liệu chất lượng sản phẩm.
Bước 2: Đánh giá điều kiện đảm bảo chất lượng (Đánh giá lần đầu)
Cơ quan quản lý (Cục Đăng kiểm Việt Nam) – Phòng chất lượng xe cơ giới VAQ sẽ tiến hành kiểm tra trực tiếp tại nhà máy để đánh giá:
- Nhân lực: Trình độ cán bộ kỹ thuật và công nhân kiểm tra chất lượng (Nếu nhân viên kiểm tra chất lượng không trả lời được phương pháp kiểm tra và tiêu chuẩn kiểm tra sẽ bị đánh giá là không đạt).
- Thiết bị: Các thiết bị kiểm tra, thử nghiệm phải được hiệu chuẩn và phù hợp với quy trình sản xuất. Đặc biệt là máy nén khí và bình tích áp phải được hiệu chuẩn định kỳ.
- Quy trình: Hệ thống quản lý chất lượng ISO 9001 hoặc IATF 16949 (nếu có) và quy trình kiểm tra xuất xưởng.
Bước 3: Đánh giá thực tế mẫu sản phẩm
Cơ quan quản lý sẽ chọn mẫu ngẫu nhiên từ dây chuyền sản xuất để tiến hành thử nghiệm các hạng mục an toàn kỹ thuật và bảo vệ môi trường theo tiêu chuẩn tương ứng.
- Số lượng mẫu: Tùy thuộc vào sản lượng và quy định cụ thể cho từng loại xe.
- Hạng mục thử: Bao gồm sai số đồng hồ tốc độ, lực phanh, độ không trùng vết, đèn chiếu sáng phía trước, âm lượng còi, sụt áp, quá dòng.
Bước 4: Cấp báo cáo đánh giá COP
Nếu kết quả kiểm tra thực tế và thử nghiệm mẫu đạt yêu cầu, Cục Đăng kiểm sẽ cấp Báo cáo đánh giá COP. Đây là căn cứ để cơ sở sản xuất phát hành Phiếu kiểm tra chất lượng xuất xưởng (Phiếu xuất xưởng) cho từng xe.
- Đánh giá duy trì (Đánh giá định kỳ)
Sau khi đã được cấp chứng nhận, cơ quan quản lý sẽ tiến hành kiểm tra đột xuất hoặc định kỳ (thường là 12 – 24 tháng/lần) để đảm bảo nhà máy vẫn duy trì được các điều kiện chất lượng như lúc đánh giá lần đầu.
- Các trường hợp xử lý khi không đạt COP
Nếu kết quả đánh giá cho thấy sản phẩm không phù hợp với kiểu loại đã phê duyệt:
- Cơ sở sản xuất phải tạm dừng việc cấp Phiếu xuất xưởng.
- Thực hiện các biện pháp khắc phục và báo cáo lại để cơ quan chức năng kiểm tra lại.
- Nếu vi phạm nghiêm trọng, có thể bị thu hồi Giấy chứng nhận kiểu loại.
